Her yıl ekim ayı, dünya genelinde Meme Kanseri Farkındalık Ayı olarak kabul edilmektedir. Bu dönemde gerçekleştirilen farkındalık çalışmaları, meme kanseri hakkında toplumsal bilincin artırılmasını ve erken tanının öneminin hatırlatılmasını amaçlamaktadır.
Meme kanseri, meme dokusundaki hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla ortaya çıkan bir hastalıktır. Erken evrede belirti vermeyebildiği için yalnızca şikâyetlerin ortaya çıkmasını beklemek doğru değildir. Yaşa ve bireysel risk durumuna uygun tarama programlarının takip edilmesi önemlidir.
Meme Kanserinin Belirtileri Nelerdir?
Meme kanserinin belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Bazı hastalarda belirgin bir şikâyet bulunmazken bazılarında meme dokusunda veya çevresinde değişiklikler fark edilebilir.
Dikkat edilmesi gereken belirtiler arasında şunlar yer alır:
Memede veya koltuk altında yeni fark edilen kitle ya da sertlik
Memenin şeklinde veya büyüklüğünde açıklanamayan değişiklik
Meme derisinde çekilme, çukurlaşma veya portakal kabuğu görünümü
Meme başında sonradan gelişen içe çekilme
Meme başından kendiliğinden gelen, özellikle kanlı akıntı
Meme başında veya çevresinde geçmeyen kabuklanma, kızarıklık ya da yara
Memenin belirli bir bölgesinde devam eden, açıklanamayan ağrı
Bu belirtilerden birinin bulunması mutlaka meme kanseri olduğu anlamına gelmez. Ancak yeni gelişen veya devam eden değişikliklerin hekim tarafından değerlendirilmesi gerekir.
Memede Hissedilen Her Kitle Kanser midir?
Memede fark edilen her kitle kanser değildir. Kistler, fibroadenomlar ve hormonal değişiklikler gibi iyi huylu nedenler de meme dokusunda kitle oluşmasına yol açabilir.
Bununla birlikte bir kitlenin yalnızca elle muayene edilerek iyi veya kötü huylu olduğuna karar verilemez. Hekim değerlendirmesi sonrasında kişinin yaşına ve klinik bulgularına göre ultrasonografi, mamografi veya gerekli görülen diğer incelemeler planlanabilir.
Yeni fark edilen bir kitlenin ağrısız olması, değerlendirme gereksinimini ortadan kaldırmaz.
Meme Kanserinde Erken Tanı Neden Önemlidir?
Meme kanserinin erken evrede tespit edilmesi, tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesi ve hastalığın yönetimi açısından önemli avantajlar sağlayabilir.
Erken tanı sayesinde bazı hastalarda daha sınırlı cerrahi yöntemler uygulanabilir ve tedavi planlaması hastalığın evresine göre yapılabilir.
Ancak erken tanının her hasta için aynı sonucu garanti etmediği unutulmamalıdır. Hastalığın biyolojik özellikleri, evresi ve kişinin genel sağlık durumu tedavi sürecini etkileyen faktörler arasındadır.
Bu nedenle herhangi bir şikâyet olmasa bile uygun yaş grubundaki kadınların önerilen tarama programlarını takip etmesi önemlidir.
Mamografi Nedir ve Neden Yapılır?
Mamografi, meme dokusunun düşük dozda X-ışını kullanılarak görüntülenmesini sağlayan bir radyolojik inceleme yöntemidir.
Özellikle henüz elle hissedilemeyen bazı meme değişikliklerinin ve mikrokalsifikasyonların tespit edilmesinde önemli rol oynar.
Mamografi hem belirti bulunmayan kişilerde tarama amacıyla hem de belirli şikâyetlerin değerlendirilmesinde tanısal amaçla kullanılabilir.
Mamografide şüpheli bir bulgu saptanması doğrudan kanser tanısı anlamına gelmez. Gerekli durumlarda ek görüntüleme yöntemleri veya biyopsi ile ileri değerlendirme yapılabilir.
Mamografi Kaç Yaşında Yaptırılmalıdır?
Türkiye'deki ulusal meme kanseri tarama programı kapsamında, ortalama risk grubundaki 40-69 yaş aralığındaki kadınlara iki yılda bir mamografi taraması önerilmektedir.
Ancak ailesinde meme kanseri öyküsü bulunan, belirli genetik risk faktörlerini taşıyan veya daha önce meme hastalığı nedeniyle takip edilen kişilerde tarama yaşı ve sıklığı farklı olabilir.
Bu nedenle tarama planı oluşturulurken kişinin yaşı, aile öyküsü, sağlık geçmişi ve bireysel risk durumu birlikte değerlendirilmelidir.
40 yaşın altında olmak da yeni ortaya çıkan meme şikâyetlerinin göz ardı edilmesi gerektiği anlamına gelmez. Belirti bulunan kişiler yaşlarından bağımsız olarak hekime başvurmalıdır.
Kendi Kendine Meme Farkındalığı Neden Önemlidir?
Meme farkındalığı, kişinin memelerinin normal görünümünü ve yapısını tanıması, zaman içerisinde ortaya çıkan değişiklikleri fark edebilmesidir.
Meme dokusunun düzenli olarak gözlemlenmesi ve kişinin kendi normalini tanıması, yeni değişikliklerin fark edilmesine yardımcı olabilir.
Bununla birlikte kendi kendine meme muayenesi, mamografi taramasının veya hekim değerlendirmesinin yerine geçmez. Tek başına uygulanan rutin kendi kendine muayenenin meme kanserine bağlı ölümleri azalttığı gösterilmemiştir.
Önemli olan, yeni veya olağan dışı bir değişiklik fark edildiğinde gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmasıdır.
Meme Kanseri Riskini Etkileyen Faktörler Nelerdir?
Meme kanseri gelişiminde yaş, genetik özellikler, hormonal faktörler ve yaşam tarzıyla ilişkili çeşitli etkenler rol oynayabilir.
İlerleyen yaş, ailede meme veya yumurtalık kanseri öyküsü, BRCA1 ve BRCA2 gibi kalıtsal gen değişiklikleri ve bazı geçmiş meme hastalıkları risk artışıyla ilişkili olabilir.
Menopoz sonrası fazla kilo, alkol tüketimi ve fiziksel hareketsizlik de değiştirilebilir risk faktörleri arasında değerlendirilir.
Sağlıklı vücut ağırlığının korunması, düzenli fiziksel aktivite ve alkol tüketiminden kaçınılması riskin azaltılmasına katkı sağlayabilir. Ancak hiçbir önlem meme kanserinin tamamen önlenmesini garanti etmez.
Hangi Durumlarda Doktora Başvurulmalıdır?
Memede veya koltuk altında yeni fark edilen kitle, meme başından kendiliğinden gelen kanlı akıntı, meme derisinde belirgin değişiklik veya meme başında sonradan gelişen içe çekilme gibi bulguların geciktirilmeden değerlendirilmesi gerekir.
Belirti bulunmasa bile yaşa ve risk durumuna uygun taramaların aksatılmaması önemlidir.
Çorum Özel Hastanesi'nde Mamografi
Çorum Özel Hastanesi'nde bulunan mamografi cihazı ile meme görüntüleme hizmeti sunulmaktadır.
Meme sağlığına ilişkin şikâyetleri bulunan veya tarama konusunda bilgi almak isteyen kişiler, uygun değerlendirme ve yönlendirme için hastaneye başvurabilir.
Mamografi gerekliliği ve ek inceleme ihtiyacı, kişinin klinik özellikleri doğrultusunda hekim tarafından değerlendirilir.
Ekim Ayı Meme Kanseri Farkındalık Ayı: Sağlığınızı Ertelemeyin
Meme kanseri farkındalığı yalnızca ekim ayıyla sınırlı değildir. Meme sağlığı konusunda bilinçli olmak, vücuttaki değişiklikleri önemsemek ve önerilen taramaları takip etmek yıl boyunca sürdürülmesi gereken bir sağlık yaklaşımıdır.
Unutmayın, meme kanserinde erken tanı önemlidir. Meme sağlığınızla ilgili sorularınızı ve fark ettiğiniz değişiklikleri sağlık uzmanlarıyla paylaşmaktan çekinmeyin.